10. SINIF

Yıldırım Bayezid Dönemi

Merkeziyetçi Devlet Kurma Çalışmaları

I.Murad’ın savaş sırasında ölmesi ile oğlu Yıldırım Bayezid yeni padişah olmuştur. Bu süreçte Padişahlık değişikliğinden istifade etmek isteyen Anadolu Beylikleri, Osmanlı topraklarına saldırması üzerine Batı Anadolu seferine çıkan Sultan Bayezid Aydınoğulları, Saruhanoğulları, Menteşeoğulları, Candaroğulları ve Eretna beyliğini hâkimiyet altına almıştır. Karamanoğulları üzerine yapılan seferle de Karaman Beyi’nin af dilmesi üzerine Çarşamba suyu sınır kabul edilerek karşılıklı anlaşma yapılmıştır.

Kuruluş sürecinde Anadolu beylikleri ile ilişkiler ise ılımlı tutulmaya çalışılmış ve zorunlu olunmadıkça mücadeleden kaçınılmıştır. Fakat Yıldırım Bayezid döneminde bu politika terk edilmiş merkezi devlet kurma düşüncesi bağlamında; Kütahya merkezli Anadolu Eyaleti oluşturulmuş Beylerbeyliğine de Kara Timurtaş getirilmiştir. Fethedilen beylik topraklarına şehzadeler veya merkezden valiler atanmıştır.

İstanbul’un Muhasarası 

Bizans’ın bulduğu her fırsatta Osmanlı Devleti aleyhinde politikalar yürütmesi ( Şehzadeleri kışkırtması veya himaye etmesi, Haçlılar ile ittifak yapması ve Anadolu Beyliklerini kışkırtması) sebebi ile İstanbul Yıldırım Bayezid döneminde karadan ve denizden olmak üzere çeşitli kez muhasara edilmiştir.  Bu kuşatmalar Haçlıların Niğbolu önlerine gelmesi (1396) ve Timur tehlikesi nedeniyle kaldırılmak zorunda kalınmıştır. Bu süreçte ise Bizans imparatoru ile antlaşma yapılmıştır.

  1. İstanbul’da bir Türk Mahallesi kurulacak ve cami inşa edilecek.
  2. Türklerin davalarına bakabilmek amacıyla kadı tayin edilecek.
  3. Silivri’ye kadar olan yerler Osmanlı Devleti’ne bırakılacaktır.
  4. Bizans her yıl Osmanlı Devletine vergi verecektir.
  • Bizans’a gelebilecek yardımları engellemek amacı ile Güzelcehisar (Anadolu Hisarı) inşa edilmiştir.
  •  İstanbul’u kuşatan ilk padişahtır.

Niğbolu Zaferi (23 Eylül 1396)

Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki hâkimiyeti, sınırlarını Macaristan’a kadar genişletmesi ve İstanbul’u kuşatması üzerine Macar Kralı ve Papanın öncülüğünde haçlı ittifakı oluşturulmuştur. Haçlıların Niğbolu’ya gelmesi üzerine İstanbul kuşatmasını kaldıran Yıldırım Bayezid süratle bölgeye gelmiştir. Niğbolu’da yapılan savaşta Osmanlı kuvvetleri tarafından haçlılar bozguna uğratılmıştır. Zaferle birlikte Bulgar Krallığına son verilmiş,  Macarlar etkisiz hale getirilmiş ve Balkanlar üzerinde süren Osmanlı hâkimiyeti artarak devam etmiştir.

Abbasi Halifesi I. Mütevekkil, Yıldırım Bayezid’e “Sultanı İklimi Rum” unvanını vermiştir. Bu unvanla birlikte padişahın Türk ve İslam dünyası üzerindeki saygınlığı artmıştır.


Ankara Savaşı (20 Temmuz 1402)

Biliyormudunuz?      

“8 Nisan 1336’da Semerkant’ta doğan Timur doğduğu sırada Çağatay Hanlığı yıkılmak üzereydi.  Bu  doğrultuda çağataylar ve Moğollar arasındaki çatışmalara katılarak on yıllık mücadeleden sonra 9 Nisan 1370’de Mâverâünnehir’e hâkim olarak Semerkant’ta tahta oturdu.  Cihan hâkimiyeti anlayışı doğrultusunda tahta olduğu süreç esnasında İsfahan’dan Delhi’ye, Tebriz’den Sivas’a, Astarhan’dan Bağdat’a kadar toprakları hakimiyet altına alarak büyük bir İmparatorluk kurmuştur. Bu doğrultuda Anadolu ve Suriye’yi istilâ etmek üzere  1399’da batıya doğru  çıktığı son  seferde Azerbaycan’a gelmesi ile yurtlarını terkeden  Karakoyunlu Yusuf Bey ile Celâyirli Sultan Ahmed, Osmanlı Padişah’ı Bayezid’e sığınmışlardı.”

 İsmail Aka ’’Timur’’ Diyanet İslam Ansiklopedisi” Düzenlenmiştir.


Sebepleri

Yıldırım Bayezid: Anadolu beylikleri hâkimiyet altına alarak Türk siyasi birliğini sağladım, Niğbolu’da haçlı ittifakını bozguna uğratarak tüm İslam dünyasının saygınlığını kazandım. Sıradaki hedefim ise İstanbul’u fethederek merkezi bir imparatorluk oluşturmak. Bu düşüncemi engelleyecek kim varsa onunla savaşmaktan asla geri durmam.

Emir Timur: Sınırları Anadolu’dan Hindistan’a kadar olan cihan imparatorluğu kurmak istiyorum. Yıldırım Bayezid’in merkeziyetçi yapı kurma düşüncesi doğrultusunda topraklarını sınırıma kadar genişletmesi ise beni endişelendiriyor. Bu yüzden Çin’e yapacağım sefer öncesinde böylesine bir gücü arkamda bırakmak istemiyorum.

Savaşa Giden Süreç

Timur Celayir’i hükümdarı Sultan Ahmet ve Türkmen reisi Kara Yusuf teslimini teslimini ve Yıldırım Bayezid’in ise kendisine tabi olmasını istemiştir.  Bu teklife şiddetle karşı çıkan Yıldırım Bayezid Timur’a meydan okumuştur. Erzincan Emiri Muttaharte’nin Timur’un himayesine girmesi ve Anadolu Beyliklerinin Timur’a karşı Yıldırım’ı kışkırtması ise iki hükümdarın arasını tamamen açmıştır.


 

 

Anadolu seferine çıkan Timur Padişah Bayezid’i Tokat’ta karşılamak istese de bölgenin dağlık arazi olması sebebi ile Ankara’ya yönelmiş ve Yıldırım’ı burada beklemiştir. Yıldırım ordusu ile süratle harekete geçmiş 20 Temmuz 1402’de Çubuk ovasında iki güç karşı karşıya gelmiştir. Karatatarların ve Anadolu Beyliklerinin taraf değiştirmesi sonucu savaşı Timur kazanmıştır. Ağır bir yenilgi olan Osmanlı Devletinde Yıldırım Bayezid Timur tarafından ise esir alınmıştır.

Sonuçları

  • Anadolu Beylikleri Timur tarafından tekrardan kurulmuş Anadolu siyasi birliği bozulmuştur.
  • Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki ilerleyişi durmuştur.
  • Fethedilmesi an meselesi olan İstanbul’un fethi gecikmiş, Bizans’ın ömrü uzamıştır.
  • Şehzadeler arasında saltanat mücadeleleri başlamıştır.
  • Savaş sonrası Timur tarafından Anadolu’nun çeşitli yerleri işgal edilmiştir.
  • Timur tarafından esir edilen Yıldırım Bayezid kısa süre içinde vefat etmiştir. Ölümü ile ilgili kaynaklarda intihar ettiği veya ateşli humma hastalığı dolayısıyla öldüğü görüşleri yer almıştır.

Timur’un Beylikleri yeniden canlandırması ve Osmanlı topraklarını şehzadeler arasında paylaştırması Anadolu siyasi birliğine ve merkeziyetçi yapıya büyük bir darbe indirmiş, Osmanlı Devleti yok olmanın eşiğine gelerek Fetret Devrine girmiştir.


Yasal Uyarı: Yayınlanan yazıların/içeriklerin tüm hakları “tarihbilgini.com” aittir.  Kaynak gösterilmeden  yazının/içeriğin tamamı yada bir kısmı kullanılamaz.

Daha Fazla Göster
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.