TARİH VE ZAMAN

İNSANLIĞIN HAFIZASI TARİHİN;

I.TANIMI;

Tarih, insan topluluklarının geçmişteki yaşayışlarını birbirleriyle olan ilişkilerini sebep sonuç ilişkisi içerisinde, yer ve zaman göstererek kaynaklara göre inceleyen sosyal bir bilimdir.

Bir olayın, tarihin konusu olabilmesi için;

  • Geçmişte olması
  • Yer ve zamanının belli olması
  • Sebep- sonuç ilişkisinin bulunması
  • Kaynaklara dayalı olması
  • Merkezinde İnsanın bulunması gerekir.

II.KONUSU

Geçmiş zamanda yer alan insan faaliyetleri, ilişkileri, kültür ve uygarlıklarını ile birlikte insanı etkileyen tüm olaylardır.

Yani tarihin konusu insandır ve insanın olmadığı yerde tarih olmaz.

Tarih biliminin araştırma konusu içerisine giren iki önemli unsurdan birincisi olay, diğeri ise olgudur

  • Olay: Hayat içerisinde tek tek meydana gelen değişmelere olay denir. Olaylar belirli bir süre içinde gerçekleşir.

 Örnek:Talas Savaşı, Malazgirt Savaşı, İstanbul’un Fethi,

  • Olgu: Aynı türdeki olayları bir bütün olarak anlatmak için kullanılan ve süreklilik gösteren bir kavramdır.

        Örnek: Türklerin İslamiyet’e geçişi, Anadolu’nun Türkleşmesi, Yeniçağın açılması

    III.YÖNTEMİ

a.TARAMA (Kaynak Arama); Tarihin kendine özgü yöntemler ile geçmişi keşfetmeye çalışır ve bilimsel bilgiyi ortaya çıkarmak için kaynaklardan yararlanır. Kaynak tarih bilimi için vazgeçilmez bir unsurdur. Kaynak olmadan tarih olmaz. Tarihin kaynakları, birbirinden farklı niteliklere ve özelliklere sahiptir.

  1. Birinci Elden Kaynaklar: Tarihî olayın geçtiği döneme ait her türlü bulgudur.(Kitabe, abide, arkeolojik buluntu, para vb.)
  2. İkinci Elden Kaynaklar: Olayın geçtiği döneme yakın ya da o dönemin kaynaklarından yararlanılarak meydana getirilen eserlerdir. Makale, Kitap.

Kaynakların Sınıflandırması

Tarihî kaynaklar bilgi veren kaynağın ve malzemenin türüne göre şu şekilde sınıflandırılır.

  • Yazılı kaynaklar: Ferman, mühür, para, gazete, hatıra vb.
  • Sözlü kaynaklar: Destan, efsane, hikâye, şiir vb.
  • Kalıntılar: Arkeolojik buluntular; taş, toprak, kemik, madenden yapılmış eşyalar, mezarlar vb.
  • Çizili, sesli ve görüntülü kaynaklar: CD, film, fotoğraf, resim

b.TASNİF (Sınıflandırma); Tarihçi çalışmasının amacına ve konusuna göre bilgi ve verileri zamana, mekâna ve konuya göre bölümlere ayrılarak düzenler.

c.TAHLİL (Çözümleme); Elde edilen bilgi ve verilerin kaynak değeri taşıyıp taşımadığı ve  güvenilirliğinin yeterli olup olmadığının kontrol edilerek değerlendirmenin yapıldığı aşamadır. Bilginin tahlil edilmesiyle eldeki malzeme kullanıma

hazır ve işe yarar hâle getirilir.

d.TENKİT (Eleştiri); Kaynakların gerçek ve doğru olup olmadıklarının tespit edilmesi aşamasıdır. Belge güvenilir bulunulursa araştırmalarda kaynak olarak kullanılır.

  1. Dış Tenkit; Kaynağın yazarı, basıldığı yer ve zamanı gibi unsurlara bakılarak belge değerinin olup olmadığına Belgelerin orijinalliği, tarihi vb. yönleri araştırılır.
  2. İç Tenkit; Kaynağın içinde yer alan bilgilerin güvenilir olup olmadığı üzerinde durulur.

e.TERKİP (Sentez); Bilgi ve verilerin sınıflandırılıp tahlil ve tenkitlerinin yapılmasından sonra bir araya getirildiği aşamadır. Bu aşamada bilgi ve veriler esere dönüştürülmek üzere gözden geçirilir. Bilgilerin hangi sıraya göre yapılandırılacağı tespit edilir. Tespitler yapıldıktan sonra eksikliği duyulan bilgiler tamamlanır; fazlalık teşkil eden bilgiler ise çıkarılır.

sonra eserin yazımına geçilir.

 IV. DİĞER BİLİMLER İLE İLİŞKİSİ

Tarihî olaylar gibi tümdengelim ve tümevarım yöntemleriyle kavranamaz çünkü diğer bilimler gibi ispatlanabilir deney kullanılabilir bir bilim değildir. Bu durum tarihin çalışmalar yaparken farklı bilim dallarından yararlanmasını zorunlu kılar.

  • Kronoloji; Geçmişten günümüze meydana gelen olay ve olguların zamanını tespit ederek sıralar.
  • Coğrafya; İnsan ve mekânın karşılıklı etkileşimini araştırır.
  • Diplomasi: Siyasi belgelerin cins, şekil ve içerik olarak değerlendirmesini yapar
  • Arkeoloji: Kazı yolu ile toprak ve su altındaki maddi kalıntıları ortaya çıkarır
  • Heraldik: Tarihte devletlerin kullandığı armaları inceler.
  • Etnografya: Toplumların örf, âdet, gelenek ve yaşayışlarını inceler.
  • Antropoloji; İnsan ırkını inceler ve kültürlerin gelişimini araştırır.
  • Nümizmatik: Tarih içerisinde basılan paraları inceler
  • Paleografya: Yazıları, alfabeleri ve bunların zaman içerisindeki değişimlerini inceler.
  • Filoloji: Dillerin tarihini, gelişimini ve değişimini araştırır.
  • Epigrafi: Kitabeleri inceler.
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.