İNSANLIĞIN İLK DÖNEMLERİ

TARİH ÖNCESİ ÇAĞLAR 

Tarihi olayların daha rahat incelenmesi için tarihçiler tarafından geçmiş belirli dönemlere ayrılmıştır. Bu ayrımda yazı bir milat olarak kabul edilmiş, yazıdan önceki dönem tarih öncesi sonrasındaki dönem ise tarih çağlar olarak adlandırılmıştır. Tarihi öncesi çağlar kullanılan araç ve gereç doğrulusunda Taş ve Maden olarak ikiye ayrılmıştır.

 Karanlık çağ olarak da nitelendirilen bu süreç aydınlanmasında arkeoloji biliminin önemi büyüktür


Yazının İcadından Önce İnsan 

  • İnsanlık tarihinin en uzun dönemidir ve dünyanın her yerinde başlangıç ve sona eriş süreleri farklılık göstermiştir.
  • Göçebe olarak yaşayan ve tamamen tüketici konumunda olan insanoğlunun temel geçim kaynağı avcılık ve toplayıcılık olmuştur.
  • Avcılıkta sivri ve kesici aletler kullanılırken, toplayıcılıkta ise doğada kendiliğinden yetişen yabani tahıllar, meyveler ve otlarla beslenilmiştir.
  • Barınma ihtiyaçlarını doğanın kendilerine sunduğu şartları değerlendirerek su kenarları karşılayan insanoğlu havaların soğuması ile mağara ve ağaç kavuklarını kullanmıştır.
  • Ateşin kontrol altına alınarak kullanılması insanlık için büyük bir adım olmuş ateş; ısınma, aydınlanma,  vahşi hayvanlardan korunma ve yiyeceklerin pişirilmesi gibi birçok alanda kullanılmıştır.
  • İnsanoğlunun mağara duvarlarına çizdiği resimler dönemin aydınlatılması adına büyük önem taşımıştır. Bu döneme ait mağaralar arasında İspanya’daki Alta mira ve Fransa’daki Lasoca mağaraları ülkemizde ise Yarımburgaz Mağarası ve Antalya yakınlarındaki Karain Mağarası gösterilebilir.

Avcılık- Toplayıcılıktan Üreticiliğe 

  • İnsanoğlunun tüketici yapısından üretime geçtiği süreçtir.
  • Havaların ısınması ve bilgi birikiminin artması ile mağaralardan çıkan insanoğlu su kenarlarında yaşamış, barınma ihtiyacını ise yaptıkları kulübeler ile karşılamıştır.
  • Sığır, koyun, keçi gibi hayvanları evcilleştirerek etinden, sütünden ve derisinden yararlanmıştır.
  • Doğada kendiliğinden yetişen tarım ürünlerini ıslah ederek toprağı işlemiş ve tarımsal üretimi başlatmıştır.
  • Tarımsal üretimin başlaması ile birlikte yerleşik hayata geçişin ilk adım atılarak köyler kurulmuş ve nüfus artmıştır.
  • Bitki liflerinden yapılan giysiler kullanılmıştır.
  • İhtiyaç fazlası ürünlerin ortaya çıkması ile de takas usulüne geçilmiştir.
  • Tekerleğin icadı ile birlikte yüklerin taşınması kolaylaşmıştır.
  • Yiyecekleri korumak amacıyla kilden kaplar yapılmıştır.

İLK YERLEŞMELER

ÇAYÖNÜ

  • Günümüzde Diyarbakır’daki Ergani ilçesinin sınırlarında kalan yerleşmedir.
  • İnsanoğlunun göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçerek tarımsal üretime başladığı dünyadaki ilk köy yerleşim yerlerinden biridir.
  • Yapılan arkeolojik çalışmalar ilk köy yaşamının günümüzden yaklaşık 10 bin yıl öncesine ait olduğu tespit edilmiştir.
  • Bakır dünyada ilk kez burada işlenmiştir.

ÇATALHÖYÜK

  • Günümüzde Konya’nın Çumra ilçesi sınırları içerisinde kalan yerleşmedir.
  • İnsanoğlunun köy yaşamından şehir hayatına geçişinin dünyadaki en eski örnekleri arasında yer almıştır.
  • Yapılan arkeolojik çalışmalarla günümüzden yaklaşık 9 bin yıl öncesine ait 8000 kişinin üzerinde nüfusun olduğu tespit edilmiştir.
  • UNESCO tarafından 2012’de Dünya Mirası arasında yer almasına karar verilmiştir.

GÖBEKLİTEPE

  • Günümüzde Şanlıurfa’nın 18 km kuzeydoğusunda kalan yerleşmedir.
  • Dünyanın bilinen en eski ve en büyük tapınak yerleşkesidir.
  • Yapılan arkeolojik kazılarda günümüzden yaklaşık 12.000 yıl öncesine ait merkezde “T” biçimine benzer büyük taşın “L” harflerine benzer taşlar tarafından çevrelendiği görülmüştür.
  • 2018 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi’ne alınmıştır.

Göbeklite’nin keşfedilmesi ile tarihçiler tarafında ortaya atılan iki tez çürütülmüştür.

I.Tez

Yanlış ⇒ Dünyada bilinen ilk tapınak Malta Adasındadır ve  MÖ 5000 yılına aittir.

Doğru ⇒ Yapılan arkeolojik çalışmalar ile Göbeklitepe tapınağı günümüzden 12 bin yıl öncesine ait olduğu görülmüştür.

II.Tez

Yanlış ⇒Dünyadaki ilk dini tapınaklar  insanların yerleşik hayata geçmesi ile inşa edilmiştir.

Doğru ⇒ Göbeklitepe de inşa edilen tapınaklar insanoğlunun tarım ve hayvancılığa geçişinden öncedir.


Yasal Uyarı: Yayınlanan yazıların/içeriklerin tüm hakları “tarihbilgini.com” aittir.  Kaynak gösterilmeden  yazının/içeriğin tamamı yada bir kısmı kullanılamaz.

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.