9.SINIF

Mezopotamya Medeniyetleri

MEZOPOTAMYA MEDENİYETLERİ

Sümerliler

  • Mezopotamya’nın güneyinde kurulmuş,  uygarlık tarihin en eski medeniyetlerindendir.
  • Bölgedeki medeniyetlerini temellerini atarak birçoğunu etkilemiştir.
  • Site adını verdikleri şehir devletleri şeklinde teşkilatlandıkları için siyasi birlikten yoksun kalmışlardır.
  • En önemli siteleri: Ur, Uruk, Kiş, Lagaş’tır
  • Teokratik anlayış doğrultusunda sitelerin başında Ensi veya Patesi adını verdikleri Rahip-Krallar yer almıştır.
  • Rahip-Krallar ayrıca en yüksek yargıç konumundadır.
  • Her kentte tanrılara adanmış “ziggurat” adı verilen tapınaklar inşa etmişlerdir.
  • Çok tanrılı din anlayışını benimsemişlerdir.
  • Sulama kanalları yaparak tarımsal üretimi artırmaya çalışmışlardır.
  • Toplum hürler ve köleler olarak sınıflandırılmıştır.
  • Toplumda  eli silah tutabilen tüm kesim orduya katılarak asker sayılmıştır.
  • Elamlılar ve Akadların saldırıları sonucu yıkılmıştır.
  • Yazı ilk kez MÖ 3200’lü yıllarda ziggurat tapınaklarına getirilen ürünleri kontrolünü sağlamak amacıyla kil tablet üzerine konulan işaretler vasıtası ile Sümerliler tarafından kullanılmıştır.
  • Ziggurat tapınaklarında son katlarında yaptıkları gözlemler ile günümüzde kullandığımıza çok yakın ay yılına dayanan ay takvimini bulmuşlardır.
  • Tarihteki ilk yazılı kanunlar Lagaş Kralı Urkagina tarafından hazırlanmıştır.
  • Urgakina Kanunları toplumda sosyal ve mülkiyet hakları getirilmiş, aile kurumu koruma altına alınmış, suçların cezası olarak ise ekseriyetle para cezası tercih edilmiştir.
  • “Gılgamış”, “Tufan” ve “Yaratılış” destanlarına sahiptirler.
  • Matematik alanında dört işlemi için cetveller hazırlamışlardır.
  • Geometri alanında hacim ölçme yöntemlerini geliştirmiş, daireyi 360 dereceye bölerek alanını hesaplamışlardır.

Babiller

  • Amurruların devamı olarak Babiller tarafından Mezopotamya’da kurulmuştur.
  • Sami ırkına mensupturlar.
  • Başkenti Babil’dir.
  • Teokratik yönetim doğrultusunda Kral Tanrının temsilcisidir ve onun adına ülkeyi yönetir.
  • En önemli hükümdarı Hammurabi teokratik anlayışa aykırı olarak Mutlak monarşi ile devletini yönetmiş gücünü ordudan alarak kendisini adaletin kralı olarak tanımlamıştır.
  • Çok tanrılı dini anlayışı benimsemişlerdir.
  • Sümer kanunları örnek alınarak Hammurabi tarafından kısassa kısas anlayışı hâkim 282 maddelik yasalar hazırlanmıştır.
  • Bu kanunlar işlenen suçlar, vergi, miras, evlenme, mülkiyet gibi toplumsal yaşamı ilgilendiren tüm alanları kapsayıcı özellik göstermektedir.
  • Mimari alanda Babil Kulesi ve Babil’in Asma Bahçelerini inşa etmişlerdir.
  • Babil’in asma bahçeleri” Dünyanın Yedi Harikasında biri olarak sayılmıştır. 

Asurlar

  • Yukarı Mezopotamya’da bölgesinde kurulmuştur.
  • Sami ırkına mensupturlar.
  • Başkentleri Ninova’dır.
  • Kurdukları ticaret kolonilerinde Kral Yolunu kullanarak Anadolu’yla güçlü bir ticaret bağı oluşturmuştur.
  • Anadolu’da oluşturdukları Karum adını verdikleri pazarlarda ürünlerini satmıştır.
  • Sümerlilerden öğrendikleri yazıyı ticaret yaptıkları Anadolu’ya getirerek bölgede tarihi çağları başlatmışlardır.
  • Tarihte bilinen ilk kütüphaneyi Ninova’da kurmuşlardır.

Akadlar

  • Sami kökenlidirler.
  • Kral Sargon tarafından Akkad merkezli kurulmuştur.
  • Düzenli orduya sahip olan tarihteki ilk medeniyet olmuştur.
  • Ordu gücü doğrultusunda hâkimiyet altına aldıkları topraklarda ilk imparatorluğu meydana getirmişlerdir
  • Tarımsal üretimi artırmak için sulama kanalları yapmışlardır.
  • Sümer kültürünün yayılmasında etkili rol oynamışlardır.

Elamlar

  • Sus merkezli kurulmuştur.
  • Kuruluş aşamasında şehir devletleri tarzında teşkilatlanmış sonraki süreçte merkezi krallık olmuştur.
  • Çömlek ve seramik sanatında büyük gelişme göstermişlerdir.
  • Asurlar tarafından yıkıldılar.

Yasal Uyarı: Yayınlanan yazıların/içeriklerin tüm hakları “tarihbilgini.com” aittir.  Kaynak gösterilmeden  yazının/içeriğin tamamı yada bir kısmı kullanılamaz.

Daha Fazla Göster
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.