HAÇLI SEFERLERİ

Hristiyan Batı dünyasının ittifak yaparak 1096-1270 tarihleri arasında Türk ve İslam Dünyası üzerine yaptığı seferlerdir. Toplam sekiz sefer yapılmış ilk dört seferde Anadolu’da en büyük mücadeleyi ve direnişi gösteren Türkiye Selçuklu Devletine bölgedeki Türk beylikleri ve diğer topluluklarda destek vermiştir. Kalan dört seferde ise Anadolu güzergâhını kullanmayan haçlılar Mısır, Suriye ve Tunus yolunu kullanmıştır.

Sefere katılanların elbiselerinde haç motifinin yer almasından dolayı ’’Haçlı Seferleri’’ olarak nitelendirilmiştir.


SEBEPLERİ
• Müslümanların hâkimiyetinde olan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresinin ele geçirmek.
• Türklerin Anadolu’da hâkimiyeti engelleyemeyen Bizans’ın Avrupa’dan yardım isteğini karşılayarak Türklerin bölgedeki varlığına son vermek.
• Ortaçağ Avrupası’nda doğal afet, salgın hastalıklar vb. durumlar sebebi ile açlık ve sefalet çeken halkın doğunun zenginliklerine ulaşmak istemesi.
• Papalığın sefere katılanların günahlarının affedileceği, ödüllendirileceğini belirterek halkı teşvik etmesi.
• Kuleni tarikatının Müslümanlarla savaşılması yönünde halkı kışkırtması.
• Katolik ve Ortodoks kiliseleri arasındaki güç savaşın papalığın kazanmak istemesi.
• Papa ve din adamlarının etkinliğini ve nüfuzunu (gücünü) artırmak istemesi.
• Ortaçağdaki feodal yapı dolayısıyla ekonomik gücü zayıflayan soylu ve derebeylerin yeni topraklar kazanmak istemesi.
• Müslümanların kontrolündeki İpek ve Baharat Yolu’nu ele geçirilmek istenmesi.


I.HAÇLI SEFERİ (1096-1099)
Papa II. Urbanus’un teşvikleri ile gerçekleşmiştir. İki aşamalı yapılan seferde ilk olarak ekseriyeti asker olmayan düzensiz öncü birlikler İznik yakınlarında Türkiye Selçuklu hükümdarı I. Kılıç Arslan ve kuvvetleri tarafından pusuya düşürülerek imha edilmiştir. Yaklaşık 600.000 bin kişilik asıl haçlı birliği ise sonradan İstanbul’a gelmiş, buradan hareketle İznik’i kuşatmıştır. Malatya’yı fethetmek üzere seferde olan I. Kılıçaslan haberi aldıktan sonra süratle Haçlılar üzerine gelse de sayıca fazla olan Haçlı kuvvetleri karşısında geri çekilmek zorunda kalmış ve İznik Haçlılara teslim olmuştur. Selçuklular ise bu durum üzerine başkentini Konya’ya taşımak zorunda kalmıştır. Büyük kayıplar vererek Anadolu’yu geçen Haçlılar, Urfa ve Antakya’da birer kontluk kurmuş, Fâtimîlerin elinde olan Kudüs’ü de kuşatarak şehri 1099’da ele geçirmiş ve bölgede Lâtin Krallığı kurmuştur. Şehirdeki Müslüman ve Museviler ise kılıçtan geçirilmiş ve evleri yağmalanmıştır.


II. HAÇLI SEFERİ (1147-1149)
Musul Atabeyi Mahmut Zenginin Urfa, Halep ve Şam’ı haçlılardan geri alması üzerine Kudüs Krallığının Papa’dan yardım istemesi sonucu gerçekleşmiştir. Sefere Fransa Kralı VII. Louis Alman İmparatoru III. Konrad’da katılmıştır. Dorylaion yakınlarında Alman kuvvetleri Selçuklu Sultanı I. Mesut tarafından bozguna uğratılmıştır. Ordusunu ekseriyetini kaybeden Alman İmparatoru Fransa kuvvetleri ile birleşerek Şam’ı kuşatsa da başarılı olamayan haçlılar büyük kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kalmıştır.


III. HAÇLI SEFERİ (1189-1192)
Eyyubi Devleti’nin kurucusu olan Selâhaddin’in Hittin savaşı (1187) ile Kudüs’ü haçlılardan geri alması üzerine yapılan seferdir. Sefere Alman İmpartoru Friedrich Barbarossa, İngiltere Kralı Aslan Yürekli Richard, Fransa Kralı II. Philippe’de katılmıştır. Alman İmparatoru Anadolu’da Silifke çayında boğularak ölmüş ordusu ise II. Kılıç Arslan tarafından imha edilmiştir. Fransa Kralı ve İngiltere Kralı ise Akka’yı kuşatıp şehri ele geçirmiş, fakat asıl hedef olan Kudüs’ü geri alamayan haçlılar geri dönmek zorunda kalmıştır.


IV. HAÇLI SEFERİ (1202-1204)
Üçüncü Haçlı Seferi’nin sonuçsuz kalması üzerine, Papa’nın gayretleriyle hazırlanan yeni orduya yalnızca senyör ve şövalyeler katılmıştır. Kara yolu üzerinden yapılan seferlerde alınan hezimetler sebebi ile Haçlılar yeni seferin Venedik gemileriyle denizden yapılması kararı vermiştir. Sefer için hedef başlangıçta Mısır olarak belirlense de katılımının beklenenden az olması, Bizansta  imparatorluğu  tekrardan geri almak isteyen Aleksi Angelosun çeşitli vaatlerle Haçlılardan yardım istemesi üzerine sefer İstanbul’a yapılmıştır. İstanbul’a gelen haçlılar  tarafından şehir  işgal edilerek halk katledilmiştir mevcut imparator ise ailesi ile birlikte kaçmak zorunda kalmıştır. Haçlılar ise akabinde  İstanbul’da Latin İmparatorluğu kurmuş, Bizans İmparatorluğu ise başkentini İznik’e taşıma zorunda kalmıştır


SONUÇLARI
• Türkiye Selçuklu Devleti’nin ilerleyişi durmuş ve iç Anadolu’ya geri çekilmek zorunda kalmıştır.
• Anadolu’da Türkler tarafından kıskaca alınarak hâkimiyeti kısıtlanan Bizans bu süreçte Batı Anadolu topraklarını tekrardan ele geçirmiştir.
• Doğu ile Batı arasındaki ilişkilerin artması ile Akdeniz kıyılarındaki limanların önemini artmıştır.
• Haçlı Seferlerinin başlamasında öncü rolü oynayan Papa ilk sefer sonrası itibar kazanmış olsa da sonraki seferlerdeki başarısızlıklar sonucu nüfuzunu kaybetmiş ve otoritesi sarsılmıştır.
• Türklerin haçlı seferlerine karşı mücadelesi İslam dünyası tarafından takdir görmüş ve saygınlığın artmasına sebep olmuştur.
• İslam devletlerinin elinde bulunan topraklardan özellikle Suriye ve Filistin’de seferler sonrası  tarımsal üretim azalmış, ticaret durmuş  bu doğrultuda  halk büyük zararlar görmüştür.
• Haçlıların İstanbul’u ele geçirmesi ve şehirde sergiledikleri zorbalıklar ile vahşetler Katolik ve Ortodoks kilisesi arasında yıllarca sürecek düşmanlığa sebep olmuştur
• Seferler sonucu İslam kültür ve medeniyetinden etkilenen haçlılar barut, kâğıt, matbaa, pusula gibi buluşları Avrupa’ya taşımış, İslam eserlerini  Latinceye çevirmiş bu durum  Avrupa’da bilim hayatının gelişmesini sağlamıştır.
• Yapılan seferler ile birlikte soyluların çoğunun ölmesi sağ kalanların ise ekonomik olarak iflas etmesi Avrupa’da derebeylik sistemini zayıflatarak merkezi krallıkların güç kazanmasını sağlamıştır.


Yasal Uyarı: Yayınlanan yazıların/içeriklerin tüm hakları “tarihbilgini.com” aittir.  Kaynak gösterilmeden yazının/içeriğin tamamı yada bir kısmı kullanılamaz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.